We hebben allemaal een binnen en een buiten.
Van binnen leven gevoelens, ervaringen, beelden, behoeften en herinneringen. Buiten ons bevindt zich de wereld: de ander, wat er gebeurt en wat er van ons wordt gevraagd. Een grens maakt onderscheid tussen die twee.
Die grens helpt ons onszelf als onszelf te ervaren, en de ander als de ander. Maar hoe goed kennen we onze eigen grens? En wat gebeurt er wanneer binnen en buiten door elkaar gaan lopen?
Oude ervaringen, overtuigingen, schaamte of schuld kunnen kleuren hoe we naar een situatie kijken. Dan reageren we op wat er nu gebeurt, terwijl er ondertussen iets van vroeger meebeweegt.
Wat is van nu? Wat is van toen? Wat is van mij? En wat hoort bij de ander?
Een deur die open en dicht kan
Misschien helpt het om een grens voor te stellen als een deur. Een deur die open kan en dicht kan. Niet om de ander buiten te sluiten. Ook niet om alles zomaar binnen te laten. Maar om bewust te kunnen kiezen.
Wat laten we binnen? Wat laten we buiten? Wat willen we delen? En waar hebben we eerst zelf aandacht aan te geven?
Dat vraagt dat we kijken voordat we handelen. Niet meteen bepalen wie gelijk heeft. Niet automatisch herstellen, compenseren, afstand nemen of extra hard ons best doen. Eerst onderzoeken wat er werkelijk gebeurt.
Compassie is zacht én duidelijk. Zij laat ruimte voor verbinding zonder het onderscheid tussen mij en de ander te verliezen.
Onze geschiedenis doet ertoe. Wat we hebben meegemaakt, vormt mede hoe we onszelf, de ander en de wereld zijn gaan ervaren. Maar we hoeven niet altijd vanuit die geschiedenis te blijven handelen.
Wanneer we herkennen waar een reactie vandaan komt, ontstaat er ruimte. We kunnen het oude erkennen en tegelijkertijd opnieuw kijken naar wat deze situatie nu van ons vraagt.
Begrenzen zonder af te wijzen
Dit speelt in relaties, gezinnen en groepen. Hoe blijven we verbonden wanneer we verschillend denken of voelen? Hoe kunnen we verschillen zien zonder meteen te oordelen? Hoe begrenzen we zonder af te wijzen? En hoe nemen we verantwoordelijkheid zonder verantwoordelijk te worden voor alles wat bij de ander gebeurt?
Het hoeft niet meteen opgelost te worden. Misschien begint compassie niet met handelen, maar met werkelijk kijken: naar binnen, naar buiten en naar wat er tussen ons ontstaat.
Vragen om mee te nemen
- Welke oude ervaring of overtuiging kan in een actuele situatie met je meebewegen?
- Wat helpt jou om verbonden te blijven zonder iets van de ander over te nemen?
- Hoe ziet een grens eruit die voor jou zowel duidelijk als compassievol is?
Marian Jansen-Noyon
Marian schrijft vanuit haar ervaringen in onderwijs en therapie over binnenwereld, grenzen, verbinding en thuiskomen in jezelf.
Meer inzichten en verhalen →